Εκπαίδευση με Λιχουδιές: Πόσες, Ποιες και Πώς

Η εκπαίδευση με θετική ενίσχυση θεωρείται σήμερα ο ιδανικός τρόπος να εκπαιδεύσουμε τα ζώα μας, γράφει η κλινική διατροφής του Πανεπιστημίου Tufts. Το ζήτημα είναι ότι η πιο εύκολη ανταμοιβή είναι το φαγητό, και πολλές λιχουδιές «υψηλής αξίας» έχουν πολλές θερμίδες, οπότε εύκολα χαλάει η ισορροπία της διατροφής.

Η Μέθοδος: Ανταμοιβή, όχι Τιμωρία

Η Αμερικανική Κτηνιατρική Εταιρεία Συμπεριφοράς Ζώων (AVSAB) είναι κατηγορηματική στη θέση της για την εκπαίδευση σκύλων: τα στοιχεία στηρίζουν τη χρήση μεθόδων που βασίζονται στην ανταμοιβή για κάθε εκπαίδευση σκύλου, και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι αποστροφικές μέθοδοι είναι απαραίτητες. Οι μέθοδοι που βασίζονται σε πόνο, φόβο ή εκφοβισμό δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται.

Πρακτικά, η AVSAB προτείνει να αποφεύγονται εργαλεία όπως τα στραγγαλιστικά ή καρφωτά κολάρα και τα κολάρα ηλεκτροσόκ, καθώς και τακτικές εκφοβισμού όπως το ψεκαστήρι νερού, οι δυνατοί θόρυβοι ή οι φωνές. Και προσθέτει κάτι σημαντικό: η εκπαίδευση με ανταμοιβή δεν σημαίνει ότι ο σκύλος κάνει ό,τι θέλει. Σημαίνει ότι τα όρια διδάσκονται χωρίς φόβο και πόνο.

Το Merck Veterinary Manual το λέει από την άλλη πλευρά: αποφύγετε εκπαιδευτές που έχουν αντίρρηση στη χρήση φαγητού ως ανταμοιβή. Το φαγητό είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους να δώσεις κίνητρο σε έναν σκύλο.

Πόσο Μικρό Πρέπει να Είναι

Το Tufts δίνει τον πιο πρακτικό κανόνα: βρείτε τις μικρότερες λιχουδιές που κυκλοφορούν και μετά δείτε αν μπορούν να σπάσουν σε ακόμη μικρότερα κομμάτια. Ο σκύλος ενθουσιάζεται με τη λιχουδιά, και θα του αρέσει εξίσου είτε είναι μισή ίντσα είτε δύο ίντσες. Η WSAVA προσθέτει τον κανόνα ασφαλείας: το μέγεθος και το σχήμα πρέπει να είναι κατάλληλα ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος πνιγμού.

Χρησιμοποιήστε την Ίδια την Τροφή του

Η πιο απλή λύση είναι να μη δίνετε τίποτα έξτρα. Το Tufts προτείνει να βάζετε στη λίστα ανταμοιβών και την κανονική τροφή: αν το ζώο έχει κίνητρο με το φαγητό, η τροφή του μπορεί να είναι υψηλά στη λίστα, αρκεί να αφαιρείτε από την ημερήσια μερίδα ό,τι δίνετε ως λιχουδιά.

Και μια σκέψη που αλλάζει τη ματιά στο μπολ: το μπολ είναι διευκόλυνση για εμάς. Το να καταβροχθίζει το ζώο όλη την τροφή μονομιάς δεν την κάνει πιο νόστιμη. Αν μετατρέψετε το γεύμα σε συνεδρία εκπαίδευσης, γίνεται πιο αργό, πιο ασφαλές και πιο διασκεδαστικό.

Πρακτική συμβουλή του Tufts για σπίτια με πολλά άτομα: ετοιμάστε από το πρωί τη μερίδα της ημέρας σε ένα δοχείο. Όποιος θέλει, δίνει από εκεί. Έτσι δεν χάνεται ο λογαριασμός.

Ο Χρονισμός

Το Merck περιγράφει καθαρά τη μηχανική: στη θετική ενίσχυση η ανταμοιβή πρέπει να δίνεται αμέσως και με συνέπεια μετά τη συμπεριφορά, μέχρι η συμπεριφορά να επαναλαμβάνεται αξιόπιστα. Αφού μαθευτεί, μπορεί να ενισχύεται με μεταβλητό πρόγραμμα, δηλαδή όχι κάθε φορά. Το κλικ ενός clicker χρησιμεύει για να «σημαδέψει» τη σωστή στιγμή, όταν η ανταμοιβή δεν μπορεί να δοθεί ακαριαία.

Το Tufts προσθέτει ότι η εκπαίδευση αποδίδει καλύτερα σε σύντομες περιόδους, και ότι καλό είναι να τελειώνει πάντα με μια επιτυχία.

Οι Γάτες Θέλουν Άλλη Προσέγγιση

Εδώ υπάρχει ένα εύρημα που εκπλήσσει: σύμφωνα με τον σύλλογο κτηνιάτρων γάτας, το 63% των γατών προτιμά κάποια άλλη ανταμοιβή αντί για φαγητό. Αναλυτικά, το 50% προτιμά μια μορφή κοινωνικής επαφής με τον άνθρωπο, όπως χάδι ή παιχνίδι με τον τρόπο που αρέσει στη γάτα, το 37% προτιμά φαγητό, το 11% παιχνίδι και το 2% μια μυρωδιά.

• Η καλύτερη ανταμοιβή είναι αυτή που αρέσει στη συγκεκριμένη γάτα. Αφήστε τη να σας δείξει ποια είναι.
• Η προτίμηση αλλάζει: η ίδια γάτα μπορεί να προτιμά λιχουδιές τις μέρες που έχει ήδη παίξει αρκετά.
• Ο ήχος του clicker μπορεί να είναι πολύ δυνατός ή δυσάρεστος για κάποιες γάτες. Ένα ήρεμο «μπράβο» κάνει την ίδια δουλειά.
• Οι γάτες εκπαιδεύονται ατομικά, χωρίς περισπασμούς.
• Καμία εκπαίδευση σε γάτα που κρύβεται, μαζεύεται, γρυλίζει ή φυσάει, ούτε σε γάτα που είναι άρρωστη ή πονάει.

Κουτάβια και Γατάκια

Η AVSAB τονίζει ότι η βασική περίοδος κοινωνικοποίησης του κουταβιού είναι οι πρώτοι τρεις μήνες της ζωής του, και ότι τα μαθήματα και η εκπαίδευση στο σπίτι πρέπει να βασίζονται στη θετική ενίσχυση με συχνές ανταμοιβές: έπαινο, χάδι, παιχνίδι ή λιχουδιές. Η θετική και συνεπής εκπαίδευση συνδέεται με λιγότερα προβλήματα συμπεριφοράς αργότερα.

Και ο Κανόνας που δεν Παραβιάζεται

Η WSAVA το διατυπώνει σε δύο γραμμές: οι λιχουδιές πρέπει να μένουν κάτω από το 10% των ημερήσιων θερμίδων, και δεν αντικαθιστούν ποτέ ένα γεύμα. Κάθε ζώο χρειάζεται μια πλήρη και ισορροπημένη τροφή. Η λιχουδιά είναι συμπληρωματική τροφή, όσο χρήσιμη κι αν είναι στην εκπαίδευση.