Ηλικιωμένη Γάτα: Τι Αλλάζει στη Διατροφή και στο Τάισμα

Οι κατευθυντήριες οδηγίες των AAHA και AAFP για τα στάδια ζωής της γάτας (2021) ορίζουν τέσσερις ηλικιακές φάσεις: γατάκι έως 1 έτους, νεαρή ενήλικη από 1 έως 6 ετών, ώριμη ενήλικη από 7 έως 10, και ηλικιωμένη πάνω από 10. Οι ίδιες οδηγίες προσθέτουν κάτι τίμιο: κάθε ηλικιακή ομαδοποίηση είναι αναπόφευκτα αυθαίρετη τομή σε ένα συνεχές. Άλλοι οργανισμοί χαράζουν αλλού τη γραμμή: το International Cat Care θεωρεί τη γάτα ώριμη στα 7, ηλικιωμένη από 11 έως 14 και «υπερ-ηλικιωμένη» από 15 και πάνω.

Πόσο Συχνά στον Κτηνίατρο

Οι οδηγίες AAHA/AAFP ζητούν τουλάχιστον ετήσια εξέταση για κάθε γάτα, και τουλάχιστον κάθε 6 μήνες για τις ηλικιωμένες, ακόμη πιο συχνά αν υπάρχει χρόνιο πρόβλημα. Ο Αμερικανικός Σύλλογος Κτηνιάτρων Γάτας προσθέτει ότι οι υγιείς γάτες άνω των 15 ετών καλό είναι να εξετάζονται κάθε τέσσερις μήνες.

Το Βάρος Είναι το Πιο Σημαντικό Νούμερο

Στις οδηγίες φροντίδας ηλικιωμένης γάτας του AAFP διαβάζουμε ότι οι ανεξήγητες τάσεις στο βάρος και στη σωματική ή μυϊκή κατάσταση πρέπει να διερευνώνται και να αντιμετωπίζονται ως νόσος. Και ότι η απώλεια βάρους μπορεί να είναι το μοναδικό σημάδι μιας πάθησης του πεπτικού.

Στις μεγάλες ηλικίες εμφανίζεται και η σαρκοπενία: απώλεια μυϊκής μάζας και δύναμης που συνδέεται με τη γήρανση, ανεξάρτητα από ασθένεια. Φαίνεται στην καθημερινότητα, όταν η γάτα πηδά λιγότερο, κινείται λιγότερο ή παίζει λιγότερο.

Οι Ανάγκες σε Ενέργεια Αλλάζουν Δύο Φορές

Εδώ υπάρχει κάτι που εκπλήσσει πολλούς: κατά το AAFP, οι γάτες από 7 έως 11 ετών συνήθως χρειάζονται λιγότερες θερμίδες, ενώ οι γάτες από 12 και πάνω χρειάζονται περισσότερες. Γι' αυτό η ίδια ποσότητα τροφής μπορεί να παχαίνει τη γάτα στα 8 και να μην της αρκεί στα 14. Ο έλεγχος του βάρους κάθε μήνα είναι ο μόνος τρόπος να το πιάσετε έγκαιρα.

Πρωτεΐνη: Μην τη Μειώσετε Μόνοι σας

Οι οδηγίες AAHA/AAFP είναι ξεκάθαρες: οι υγιείς ώριμες και ηλικιωμένες γάτες δεν πρέπει να τρώνε τροφή περιορισμένη σε πρωτεΐνη, και συνιστάται διατροφή με τουλάχιστον 30 έως 45% πρωτεΐνη στην ξηρή ουσία. Η κλινική διατροφής του Tufts συμφωνεί: η μειωμένη πρωτεΐνη δεν ωφελεί το υγιές ηλικιωμένο ζώο και μπορεί να συμβάλει σε απώλεια μυϊκής μάζας. Αν η γάτα έχει διαγνωσμένη πάθηση, η πρωτεΐνη είναι απόφαση του κτηνιάτρου.

Γιατί Μπορεί να Μην Τρώει

Το Κέντρο Υγείας Γάτας του Cornell σημειώνει ότι στις υγιείς ηλικιωμένες γάτες η μειωμένη όσφρηση μπορεί να ευθύνεται εν μέρει για τη μειωμένη όρεξη, αλλά ότι πιο πιθανή αιτία είναι η δυσφορία από την οδοντική νόσο. Και τα νούμερα είναι εντυπωσιακά: μελέτες αναφέρουν ότι από 50 έως 90% των γατών άνω των τεσσάρων ετών έχουν κάποια μορφή οδοντικής νόσου, ενώ η απορρόφηση δοντιών, που είναι πολύ επώδυνη, αφορά από 30 έως 70% των γατών.

Σημάδια που αξίζει να δείτε: η γάτα πλησιάζει το φαγητό και φεύγει, μασάει από τη μία πλευρά, γυρίζει το κεφάλι στο πλάι όταν τρώει, σαλιώνει, ή έχει έντονη δυσοσμία από το στόμα. Επίσης, με την ηλικία μειώνεται η ικανότητα να πέπτονται το λίπος και η πρωτεΐνη.

Πρακτικά, στο Μπολ

Το International Cat Care δίνει μια λίστα που δουλεύει:

• Μικρά και συχνά γεύματα, ως αφετηρία τέσσερα έως έξι την ημέρα, σε ήσυχο σημείο.
• Φαρδύ, ρηχό μπολ ή μπολ με χείλος, ανάλογα με το τι προτιμά η γάτα.
• Τροφή σε θερμοκρασία δωματίου. Ένα ελαφρύ ζέσταμα, λίγο κάτω από τη θερμοκρασία σώματος, ανεβάζει τη γευστικότητα.
• Πιο μαλακή υφή, αν έχει προβλήματα με τα δόντια: λίγο νερό στην τροφή και λίωσιμο με το πιρούνι.
• Ανυψωμένο μπολ, αν η γάτα έχει αρθρίτιδα, ώστε να μη σκύβει.
• Η υγρή τροφή δεν μένει έξω πάνω από μία ώρα, και δεν προσφέρονται πολλές διαφορετικές τροφές ταυτόχρονα.
• Το χάιδεμα, η κουβέντα και το τάισμα με το χέρι μπορεί να ανοίξουν την όρεξη.

Νερό και Νεφρά

Η χρόνια νεφρική νόσος είναι από τις πιο συχνές παθήσεις των ηλικιωμένων γατών: κατά το Cornell αφορά έως και το 40% των γατών άνω των 10 ετών και το 80% άνω των 15, ενώ ο μόνος γνωστός παράγοντας κινδύνου είναι η ηλικία. Στα πρώτα στάδια η γάτα συνήθως δεν δείχνει τίποτα. Αργότερα αρχίζει να ουρεί περισσότερο και να πίνει περισσότερο νερό. Η έγκαιρη διάγνωση δίνει τις καλύτερες πιθανότητες, γι' αυτό μετράνε οι τακτικές εξετάσεις.

Οι ηλικιωμένες γάτες αφυδατώνονται πιο εύκολα. Φροντίστε να υπάρχουν πολλά μπολ με καθαρό νερό σε εύκολα προσβάσιμα σημεία, μακριά από εκεί που τρώει η γάτα. Αν δυσκολεύεται με τις σκάλες, βάλτε όλα όσα χρειάζεται, φαγητό, νερό, κρεβάτι και άμμο, στο ίδιο επίπεδο του σπιτιού.

Χρειάζεται Τροφή «Senior»;

Όχι απαραίτητα. Η κλινική διατροφής του Tufts επισημαίνει ότι δεν υπάρχει νομικός ορισμός για τις τροφές «senior»: ακολουθούν τους ίδιους κανόνες με τις τροφές ενηλίκων, και κάθε παραγωγός βάζει ό,τι θεωρεί. Σε μελέτη που συνέκρινε τροφές γάτας με την ένδειξη senior και τροφές ενηλίκων, η μόνη διαφορά που βρέθηκε ήταν περισσότερες ίνες: καμία διαφορά σε πρωτεΐνη, λιπαρά ή μέταλλα.

Το συμπέρασμα των ειδικών είναι πρακτικό: αν η ηλικιωμένη γάτα είναι υγιής, σε καλή σωματική κατάσταση και τρώει μια καλή, πλήρη τροφή για ενήλικες, δεν υπάρχει λόγος να αλλάξει τροφή. Η επιλογή γίνεται με βάση τη συγκεκριμένη γάτα, όχι με βάση τη λέξη στη συσκευασία.

Πότε Ζητάτε Ραντεβού

• Χάνει την όρεξή της ή χάνει βάρος.
• Πίνει πιο συχνά ή μεγαλύτερη ποσότητα νερού μέσα στη μέρα.
• Δυσκολεύεται να πηδήξει, κουτσαίνει ή κινείται με δυσκαμψία.
• Είναι πεσμένη, κοιμάται περισσότερο ή έχει αλλάξει συμπεριφορά.
• Έχει δυσοσμία από το στόμα, σαλιώνει ή αποφεύγει να μασήσει.